|
นางบัวซอน ถนอมบุญ
ชื่อในวงการ
:
บัวซอน เมืองป๊าว
ประวัติส่วนตัว
วัน เดือน ปีเกิด
๑๐ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๔๘๗
สถานที่เกิด
บ้านต้นรุง ตำบลป่าตุ้ม
อำเภอพร้าว จังหวัดเชียงใหม่
ชื่อบิดา มารดา
นายไว - นางหมู ถนอมบุญ
จำนวนพี่น้อง
๔ คน
แม่บัวซอนเป็นคนสุดท้อง
สถานภาพ
สมรสกับนายสมพร
อินถา
จำนวนบุตร
๒ คน เป็นชาย ๑ คน หญิง ๑
คน
ที่อยู่ปัจจุบัน
บ้านเลขที่ ๑๑๘/๓
บ้านพระเจ้านั่งโก๋น ตำบลดอนแก้ว
อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
เบอร์โทรศัพท์ติดต่อ ๐-๘๑๒๘-๘๘๑๒๕ ๐-๕๓๘๙-๐๕๐๖
ประวัติการศึกษา
เรียนสำเร็จชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔
จากโรงเรียนต้นรุง
แม่บัวซอนฝึกหัดเล่นลิเกเมื่ออายุได้ ๑๑ ปี
และออกแสดงลิเกตามงานต่างๆ
เป็นเวลา ๒
ปีจากนั้นทางญาติจึงได้นำไปฝากเรียนซอ
กับแม่ครูคำปัน เงาใส
ช่างซอเมืองพร้าว
ขณะอายุได้ ๑๓ ปี
โดยเป็นลักษณะการเรียนแบบท่องจำเครือซอ
(คำซอทีมีทำนองต่างๆ)
พร้อมกับช่วยแม่ครูทำงานบ้านไปด้วย
ประวัติการทำงาน ๑.ด้านการแสดง
แม่บัวซอนเรียนซอประมาณ ๓
เดือนก็สามารถออกซอได้ จากนั้นได้ไปซอประกวดในงานประจำอำเภอและได้
รางวัลที่ ๑ การซอในระยะแรกๆของแม่บัวซอนยังไปตามบทตามหลักที่แม่ครูสอนมา
จากนั้นก็ได้ร่วมคณะปี่คณะซอต่างๆ
หลายคณะ ทั้งยังได้มีโอกาสซอร่วมกับช่างซอระดับครู
เป็นคู่ถ้องหลายคนจนมีประสบการณ์และมีความสามารถในการซออย่างไรก็ตาม
แม่บัวซอนได้หยุดพักการซอไปเกือบ ๒๐ ปี
เนื่องต้องทำหน้าที่แม่บ้านและดูแลบุตร
ต่อมา
มีผู้เรียกร้องให้แม่บัวซอนกลับมาซออีกครั้ง
แม่บัวซอนจึงได้ตัดสินใจกลับมาซอ และยังคงได้ความนิยม
จากผู้ฟังในพื้นที่ต่าง
ๆ รวมทั้งได้รับความนิยมจากผู้ว่าจ้าง
ให้ไปซอในงานต่าง ๆ เป็นอย่างมาก
ลักษณะเด่นและความสามารถในการซอของแม่บัวซอน คือ
เป็นช่างซอทีมีปฏิภาณ
ไหวพริบดี ใช้ถ้อยคำได้ไพเราะ
คมคาย มีน้ำเสียงไพเราะจับใจผู้ฟัง นอกจากนี้แม่บัวซอน
ยังได้แต่งเนื้อเพลงซอ
หรือบทขับซอ(เครือซอ)
ไว้หลายบทหลายเพลง รวมทั้งมีการบันทึกเพลงซอลงแผ่นเสียง
และเทปคาสเซสไว้เป็นจำนวนมากโดยได้บันทึกแผ่นเสียง
ชุดแรกเรื่อง
น้ำตาเมียหลวง
ซอคู่กับ บุญศรี
สันเหมือง
เมื่ออายุได้ ๑๘ ปี หรือปี พ.ศ
๒๕๐๕ รวมระยะเวลา
การเป็นช่างซอ ๔๕ ปี
๒.ผลงานการเผยแพร่ที่สำคัญ
- รับจ้างแสดงซอในงานต่างๆ
ทั่วภาคเหนือร่วมงานซอ
กับคณะซอต่างๆ
- ซอออกอากาศทางสถานีวิทยุ ต่างๆ
เช่น วปถ.
๒ FM ๑๐๐
รายการมรดกล้านนา วิทยุล้านนา FM ๙๗.๕
เป็นต้น
- ผลิตเทปซอพื้นเมืองออกจำหน่าย
เช่น เรื่องประวัติครูบา
เจ้าศรีวิชัย ๑-๒ พระอรหันต์ประจำวันเกิด จ๊อยพระคุณแม่
ศาสนาเหมือนมหาสมบัติสิบประการ เป็นต้น
- ประพันธ์บทซอจำนวนหลายสิบเรื่อง
เช่น ประวัติครูบาเจ้า
ศรีวิชัย เรื่องต่อต้านยาเสพติด
โครงการสีขาว
เรื่องหน้าที่
เยาวชน ซอเกี้ยวสาว เรื่องอริยสัตย์สี่ เรื่องพระคุณของแม่
-
เข้าร่วมแสดงซอในงานสำคัญของหน่วยงาน องค์กรต่างๆ
และเป็นวิทยากรรับเชิญ บรรยายประกอบการสาธิตการซอ
ให้กับสถาบันการศึกษาและหน่วยงานต่าง
ๆ
- ๑๓ มีนาคม ๒๕๔๓
เข้าร่วมงานบายศรีสู่ขวัญสืบสานพันธ์
ช้างไทย ณ แม่สาเนิร์สเซอรี่ ปางช้างแม่สา
จ.เชียงใหม่
- ๔ ถึง ๖ เมษายน ๒๕๔๔
เข้าร่วมกิจกรรมสืบสานฮีตฮอย
ภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนา อ.ไชยปราการครั้งที่ ๑
- ๒๙ ตุลาคม ๒๕๔๔
เข้าร่วมการสาธิตการขับซอพื้นเมือง
ณ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
- ๒๙ ตุลาคม
๔ พฤศจิกายน กิจกรรมสาธิตวิถีชีวิตและ
หัตถกรรมไทยหมู่บ้านภาคเหนือ
- ๔ ถึง ๖ ธันวาคม ๒๕๔๔
เข้าร่วมในงานสืบสานฮีตฮอย
ฮอมปอยขึ้นเฮือนใหม่ โฮงเฮียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา
- ๙ ธันวาคม ๒๕๔๔
การจัดกิจกรรมสนับสนุนเนื่องในวัน
พระราชชายาเจ้าดารารัศมี
- ๒๕๔๕ งานฮีตฮอยภูมิปัญญาพื้นบ้านล้านนาประจำปี
๒๕๔๕ ณ อำเภอฝาง จ.เชียงใหม่
- ๑ เมษายน ๒๕๔๕ ได้เข้าร่วมกิจกรรม
งานเวทีเสวนา
ประกอบการสาธิต ณ หอศิลปวัฒนธรรมหลังอนุสาวรีย์
สามกษัตริย์
- ๔ พฤษภาคม ๒๕๔๕
เข้าร่วมซอและขบวนแห่บูชาเสา
อินทขิล
ของโรงเรียนสืบสานภูมิปัญญาล้านนา
-
๑๙ กรกฎาคม ๒๕๔๕
ร่วมแสดงละครซอเผยแพร่เรื่อง
สุขบัญญัติสิบประการ ให้กับผู้สูงอายุตำบลหนองควาย
ณ
วัดตองกาย ต.หนองควาย อ. หางดง จ.เชียงใหม่
-
จัดทำโครงการซอพื้นเมืองกับวิถีชีวิตคนล้านเสนอ
คณะกรรมการ
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยภาค(สกว.)
๓. การถ่ายทอด /
การสืบทอด
ปัจจุบันแม่บัวซอนได้ทำการสอนให้กับผู้ที่มีความสนใจการซอทั้งที่บ้านและสอนในโครงการสืบสานตำนานซอ
ตามโรงเรียนต่างๆ ในจังหวัดเชียงใหม่โดยมีพ่อครูจันทร์ตา
เลาคำ เป็นครูผู้ช่วย และมีแผนที่จะสร้างศูนย์การเรียนรู้เรื่องซอ
เพื่อใช้เป็นแหล่งข้อมูลและสอนซอ ให้กับเยาวชนที่สนใจ
จำนวนลูกศิษย์ที่มาเรียนซอกับแม่ครูบัวซอนมีมากกว่า ๑๐๐ คน
และมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักในปัจจุบันหลายท่าน
เช่น แม่ศรีอร ทิพย์รัตน์ แม่พิกุล เมืองพร้าว
บทบาทและการยอมรับจากสังคม
จากประสบการณ์
ทียาวนานและการพัฒนาผลงานด้านการซอของแม่บัวซอน
รวมถึงการให้ความร่วมมือกับหน่วยงานต่างๆ และการนำความรู้ด้าน
การซอเผยแพร่สู่กลุ่มเยาวชนในโรงเรียนต่าง ๆ อยู่เสมอ
ทำให้แม่ครูบัวซอนได้รับบทบาทสำคัญ และการยอมรับจาก
สังคมในเรื่องต่างๆ ต่อไปนี้
- รางวัลผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม
(สวช.) ประจำปี ๒๕๓๐
- รางวัลผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรมสาขาวรรณศิลป์
ระดับจังหวัด (เชียงใหม่)ประจำปี พ.ศ.๒๕๓๕
- รางวัลผู้อนุรักษ์ส่งเสริมศิลปะล้านนาในด้านวัฒนธรรม
ประจำปี ๒๕๓๘
- มูลนิธิสุจิตโตเพื่อการศึกษามอบโล่เกียรติคุณในฐานะ
ผู้ให้บริการส่งเสริมสนับสนุนการศึกษาของเยาวชน
อำเภอพร้าว
ประจำปี ๒๕๓๘
- รางวัลผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม
สาขา วรรณศิลป์ ระดับเขต ๘ ประจำปี ๒๕๓๙
- รางวัลผู้มีผลงานดีเด่นทางวัฒนธรรม
สาขา วรรณศิลป์ ระดับชาติ ของภาคเหนือ ประจำปี ๒๕๓๙
- ศิลปินพื้นบ้านดีเด่นสาขาการซอภาคเหนือจากสภาวัฒนธรรมแห่งประเทศไทยในปี
พ.ศ. ๒๕๔๐
- เกียรติบัตรจากมูลนิธิวาย.เอ็ม.ซี.เอ
เพื่อการพัฒนาภาคเหนือจากการเข้าร่วมแสดงในงาน
เบิกฟ้าเวียงพิงค์คู่สิ่งแวดล้อม
๔๐ เนื่องในวันสิ่งแวดล้อมโลก
- ประกาศนียบัตรครูภูมิปัญญาไทยรุ่นที่
๑ สาขาวรรณกรรม (การซอ)จากสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ
สำนักนายกรัฐมนตรี ประจำปี พ.ศ. ๒๕๔๔
- ปริญญาบัตรศิลปศาสตร์มหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์
(สาขาวรรณกรรม) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประจำปี ๒๕๔๖
- ปริญญาบัตรศิลปศาสตร์มหาบัณฑิตกิตติมศักดิ์
(สาขาวิจัยและเผยแพร่ ) มหาวิทยาลัยราชภัฎเชียงใหม่ ประจำปี พ.ศ. ๒๕๔๖
- อดีตประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอพร้าว

|